Šah.hr - prvi hrvatski šahovski forum
13-12-2019, 23:23:00 *
Dobrodošli! Molimo, prijavite se! Još niste član? Registrirajte se u dva jednostavna koraka!

Prijavite se korisničkim imenom, lozinkom i duljinom prijave
Novosti: Pratite nas na Facebooku: https://www.facebook.com/Sah.hr.sahovski.portal
 
   Forum   Pomoć Traži Prijava Registracija  
 Str: [1] 2
  Ispis  
Autor Tema: Sažetak vilinskog šaha  (Posjeta: 8722 puta)
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« na: 07-12-2013, 23:56:13 »
+4

Prvi samomat se pojavljuje u 13. soljeću, a Max Lange je u 19. stoljeću objavio prvi pomoćni mat. M. Lange je rođen 07.08.1832. u Magdeburgu a umro 08.12.1899. u Leipzigu. Upravo na današnji dan, navršava se 114 godina od njegove smrti.

Thomas Dawson (1889 -  1951) bio je jedan od početnika viliskog šaha, koji je prvi izmislio mnoge vilinske figure i nove uvjete.  Ujedno je i uređivao časopis „The Fairy Chess Review“ (1930 - 1951).

Prvi pojam „Fairy Chess“  je upotrijebio  stanovnik  Melburna, Henry Tate u svome pisanju u knjizi „Australian“ 20. 05. 1914.

Pojam vilinski pojavio se u problemskome šahu radi klasifikacije onih ideja čije je ostvarenje zahtjevalo određeno odstupanje od elemenata i  pravila šaha prema pravilima FIDE. Ta odstupanja mogu biti, primjerice, izmjena pravila za gibanje šahovskog drvca, uvođenje novih vilinskih šahovskih figuraili čak promjena veličine oblika šahovnice od 1x5 npr. Do beskraja. Od sredine 80-tih godina prošlog stoljeća takvi šahovski problemi svrstaju se u skupinu G u zbirkama FIDE.
« Zadnja izmjena: 28-02-2015, 22:03:14 od Mario » Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #1 na: 07-12-2013, 23:57:37 »
+4

Vilinske figure mogu se kombinirati:
1. kao dvije ortodoksne figure
2. jedna  ortodoksna i jedna vilinska figura
3. dvije vilinske figure i treča bilo koja

Dvije ortodoksne figure:
Amazon ili Teror: Dama + Skakač
Empress: Top + Skakač (predložio Carrera 1617. za šahovnicu 10x8)
Strong King: Kralj + Skakač
Princess: Lovac + Skakač
Fort: Top + Pješak
Pawn-Knight: s pravom promocije (izmislio Elof Wikstrom)
Griffin: Lovac + Pješak bez prava promocije; na 1 i 8 polju i dalje ostaje lovac

Dvije  ortodoksne figure s podjeljenim pokretima i snagom uzimanja
D-T: kreće se kao dama uzima kao top
T-D: kreće se kao top, uzima kao dama
D-L: kreće se kao dama uzima kao lovac
L-D: kreće se kao lovac uzima kao dama
T-L: kreće se kao top uzima kao lovac
L-T: kreće se kao lovac uzima kao top
D-S: kreće se kao dama uzima kao skakač
S-D: kreće se kao skakač uzima kao dama
T-S: kreće se kao top uzima kao skakač
S-T: kreće se kao skakač uzima kao top
L-S: kreće se kao lovac uzima kao skakač
S-L: kreće se kao skakač uzima kao lovac
T/L – Hunter/Falcon: naprijed ide kao top, a vraća se kao lovac
L/T – Hunter/Falcon: naprijed ide kao lovac, a vraća se kao top
Demiqueen: Top + pola od Lovca
Demibishop: pola od lovca

Jedna ortodoksna i jedna vilinska figura
Grazer-Bauer: Berolina – Pješak + Pješak
(Berolina – Pješak  izmislio Edmund Nebermann, 1926 u Berlinu. Pješak se kreće s početnog polja za jedno ili dva polja dijagonalno ili ako uzima figuru onda ide za jedno polje prema naprijed (dij. 1)
Berolina – superpješak: svaki put kad pješak uzme figuru dijagonalno se može kretati prema poljima koliko god može).  
Ark: Top + Alfil (Alfil radi preobražaj linijske figure da može ići dijagonalno)
Lama: Camel + Pješak-nema prava promocije
Gnu: Camel + Skakač (Camel A(1,4)-leaper: npr. Camel od a1 može odigrati na b4 ili d2).
Aurochs: Skakač + Giraffe (Giraffe A(1,5)-leaper: npr. Giraffe od a1 može odigrati b5 ili e2).
Okapi: Skakač + Zebra (Zebra A(2,3)-leaper: npr. Zebra od a1 može odigrati c4 ili d3).

Nastavak jedne ortodoksne i jedne vilinske figure slijedi ispod dijagrama 1.
« Zadnja izmjena: 08-12-2013, 10:51:39 od mario » Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #2 na: 08-12-2013, 00:31:39 »
+4

BEROLINA PJEŠAK

1.
Jean OUDOT
Die Schwalbe, 1966.

[FEN "8/8/2p5/2r2p2/2p2K2/R4B2/2P2k2/R7 w - - 0 1"]

Mat u dva poteza  Pc2=Berolina Pješak (BP)

1.T3a2! (2.Pc2-a4/b3/e3/d3)#
1...c3 2.BPc2xc3#
1...Ta5 2.BPc2-a4#
1...Tb5 2.BPc2-b3#
1...Te5 2.BPc2-e4#
1...Td5 2.BPc2-d3#
« Zadnja izmjena: 26-02-2015, 00:00:16 od Mario » Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #3 na: 08-12-2013, 10:43:36 »
+4

Monitor ili Hippogriff: Skakač + Grasshopper  (Grasshoper(vilinska figura hopper) pomiće se kao dama po liniji, ali mora preskočiti  preko figure koja stoji na toj liniji i doći iza nje te zatim djeluje na sljedeće polje preko jedne od figura (dij 2).

2
Thomas Rainer DAWSON
Cheltenham Examiner, 1913.

[FEN "4q2q/7p/K1pp3q/Pp5p/kP6/Pp4Pq/1P2P3/1q5Q w - - 0 1"]

Mat u dva poteza   bD i cD=Grasshopper

1.Kb7!zz

1... c5 2.Gh1-a8#
1... Gh3-f3+ 2.Gh1-e4#
1... h4 2. Gh1xh4#
1... d5 2.Gh1xc6#
1... Gh6-h4 2.Gh1xh4
1... Ge8-e1 2.Gh1-d1
1... Gh8-a1 2.Gh1xa1


Top-Hopper: pomiće se duž linije kao top
Lovac-Hopper: pomiće se duž linije kao lovac
Royal Grasshopper: leaper-hopper ponekad nazivan i „Kraljevski Hopper). Može preskočiti na susjedno polje ako pokraj njega stoji figura.
Skakač-Hopper: može učiniti (2,4) potez pod uvjetom da je srednja ćelija okupirana. To je vrlo pokretljivije od leapper-hoppers.
Dvostruki Grasshopper: čini poteze kao Grasshopper  bez uzimanja, potom vuče na drugo polje i može ga zauzeti ako na tom polku ne stoji njegova figura.

Thomas Rainer DAWSON izmislio je jednu od prvih vilinskih figura 1912., a prvi problem s Grasshopperom je objavljen u "Cheltenham Examiner, 1913." (dij. 2)
 
« Zadnja izmjena: 26-02-2015, 10:29:03 od Mario » Evidentirano
borsz
Top
*
Offline Offline

Postova: 633


Chesspect: +998

« Odgovor #4 na: 08-12-2013, 23:32:51 »
+2

 Read Neke od navedenih figura iliti drvaca imaju i hrvatske nazive koji su desetljećima u uporabi pa bi kod prevođenja valjalo voditi računa o njima.
Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #5 na: 26-02-2015, 09:50:39 »
+3

Još malo o općenitosti Vilinskog šaha (nadoveza na prvi post)
(preuzeto iz: Šahovski Glasnik)

Vilinski šah (njem. Feenschach, eng. Fairy Chess i franc. Echecs Feeriques itd) doista nije ništa drugo no reakcija na istrošenost ideja na području klasičnog problema, a istodobno vraćanje k prvim počecima šaha, naime fiksiranju pravila igre. Poklonici vilinjeg šaha polaze na izvor šaha i modificiranjem uvjeta igre stvaraju preduvjete za radnje novih tipova ideje i kombinacije. Oni poput vila dočaravaju nove figure, s imenima i načinom hoda grotesknim kao u pričama, oni čas zajedničkim silama matiraju jednu stranku, čas stavljaju pod zabranu davanje šaha, čas igraju dvostrukim potezima, čas s „najduljim“, a čas pako s „najkraćim“ na ploči.
I doista! Svrha tog revolucionaranja je polučena, a nebrojene nove i djevičanske ideje zablistaše na kockastoj ploči.
No ma koliko sve različite forme vilinjeg šaha raširuju granice problemske kompozicije, u stvari one samo podsjećaju na proizvoljnost pravila šahovske igre, dok se rješenju samog pitanja ne približavaju, nego beznadno kruže oko njega!


VAŽNIJI TIPOVI VILINSKOG ŠAHA:
Najveću skupinu čine tzv. uvjetni problemi, od kojih navodimo slijedeće:
1.   Problemi, gdje samo jedna ili više  označenih figura može vući, odnosno dati mat.
2.   Problemi, gdje obje stranke čine naizmjenično po dva poteza. (Tzv „Marsejski šah“).
3.   Problemi, gdje bijeli iznuđuje mat svoga vlastitoga kralja. Ovi problemi nose ime „sam – mati“.
4.   Problemi gdje bijeli iznuđuje pat protivničkog ili svoga vlastitog kralja „sam – pati“.
5.   Refleksni matovi, t.tj. problemi, gdje obje strane nastoje svoga kralja matirati. (To je dakle prelazuni oblik od običnog problema k sam – matu).
6.   Pomoćni matovi, t.j. problemi, gdje crni pomaže bijelome, da ga matira. Ova je vrsta vrlo zanimljiva, pa je ovdje prikazan primjer S. Loyda iz godine 1860.

« Zadnja izmjena: 26-02-2015, 19:55:35 od Mario » Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #6 na: 26-02-2015, 09:58:19 »
+3

Sam LOYD
 Chess Monthly, 1860.

[FEN "6R1/7q/8/5k2/3K1B2/8/7b/8 w - - 0 1"]

h 3#

Rješenje:
1.Kf6 Ta8  2.Kg7 Lb8  3.Kh8 Le5#

MK hvala ti na informaciji gdje je podatak objavljen  hi
« Zadnja izmjena: 26-02-2015, 15:35:50 od Mario » Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #7 na: 26-02-2015, 10:02:45 »
+4

7.   Maksimaši, t.j. problemi, gdje jedna od strana mora uvijek učiniti geometrijski najduži potez.
8.   Problemi bez šaha, t.j. takovi, gdje se, s izuzetkom matnog poteza, ne smije davati šah (Checkless Chess, njem. Ohne – Schach).
Logična dopuna ovom uvjetu je:
Strana koja dobiveni šah može samo običnim (bezmatnim) šahom parirati, je mat.
Od ove vrste Vilinjwg šaha donosimo dva problema od jednoga od najznamenitijih „vilenjaka“ F. Paltza iz Hamburga.

Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #8 na: 26-02-2015, 10:17:22 »
+4

Franz PALATZ  
  Original za Šahovski Glasnik, 1926.

[FEN "8/8/3q3B/Kpr3N1/1RP5/8/1P1k1p2/4b3 w - - 0 1"]

2# Bez šaha (Checkless Chess, njem. Ohne – Schach)

Rješenje:
1. Tb5 (Sf3, e4#)
1...Tg5
2. Td5#



Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #9 na: 26-02-2015, 10:25:27 »
+4

Franz PALATZ 
  Original za Šahovski Glasnik, 1926.

[FEN "8/b5p1/Pk1KR1P1/8/R7/N4p2/5P2/8 w - - 0 1"]

4# Bez šaha, Sam-mat

Rješenje:
1. Tf6 gf
2. g7 f5
3. g8D f4
4. De6 Lb8 mat.
Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #10 na: 26-02-2015, 10:58:09 »
+4

Druga glavna skupina opseže sve vrste gdje se upotrebljavaju nove ili kombinirane figure, nastavak slijedi....

Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #11 na: 27-02-2015, 12:48:22 »
+3

Druga glavna skupina opseže sve vrste gdje se upotrebljavaju nove ili kombinirane figure.

Ovdje će biti navedene glavne vrste, koje se mogu podjeliti u tri podskupine. Prva opseže stare forme figura, t.j. one, koje nalazimo u indijskom „čaturangi“ i u arapskom „šatrandžu“. To su:
1.   ALFIL – bio je preteča modernog lovca i gibao se dijagonalnom smjeru i to samo skokom na treće polje, računajući od ishodnog. (Dakle od a1 na c3, od d3 na b1, f1,f5 ili b5, bez obziran na to, da li je na polju koje preskače bilo koja figura ili ne).
2.   FIERZ (FERS) – predhodnik naše dame. (Rusi još danas zovu damu Ferzom što je dokaz da je šah u Rusiju došao ravno s Orijenta), ali s vrlo ograničenim gibanjem. Fierz se kreće u dijagonalnom smjeru ali samo za jedno plje.  (slično kao kralj).
3.   DABBABA (Aries) – ekvivalent Alfilu jer skače na treće polje u vodoravnom i okomitom smjeru.
Druga podskupina obuhvaća kombinirane figure:
-  KANCELAR je kombinacija kretanja topa i skakača.
- CARICA, koja ima sva prava dame, a k tome skače kao skakač.
- OKONJENI LOVAC, koji je kombinacija lovca i skakača itd.

Treća podskupina ima još neograničene mogućnosti, jer sadži proizvoljne kombinacije novih figura. Mnoge od tih novih figura javljale su se pod fantastičnim, ili životinjskim imenima kod sastavljača šahova na pločama od 100 ili 144 polja. Na šahu Tamerlanovom stajale su dvije deve i dvije žirafe, kod drugih pak našli su se lavovi itd.

Jednu značajnu falimiiju ove podskupine tvore tzv. SKAKAVCI, naime se vrste figura koje skaču.  Ovamo spada pored skakača još Alfil, Dabbaba itd.
Glavne su vrste:
KENTAUR,  koji se na Tamerlanovom šahu zvao deva, „skače“ naravno jače od skakača, npr. S a1 na b4, pa na a7,d8 itd.
ŽIRAFA, koja skače još dalje, npr. S a1 na b5, odatle na f6 itd.
GRASHOPPER, kojega je uveo T. R. Dawson 1913. potaknut od pravila igre koja je našao u kineskom šahu „Cannon chinois“, Grashopper se kreče kao dama, ali kao svršetak svoga kretanja mora preskočiti jednu figuru i smiriti se na tom polju.
Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #12 na: 27-02-2015, 12:54:18 »
+4

Grashopper:






* Grashopper.PNG (16.22 kB, 320x376 - (učitavanja: 363 ).)
Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #13 na: 27-02-2015, 13:01:50 »
+3

Rješenje problema je zabijeljeno:


1.c4 (2.Dd5#)
1...Gxc3 2.Lb8#
1...Gg5 2.Sf5#
1...Gb3 2.Se8#
1...Gh8 2.De8#
Evidentirano
Mario
Dama
*
Offline Offline

Postova: 1.255


Chesspect: +3078

« Odgovor #14 na: 27-02-2015, 17:52:15 »
+2

LUNJALO, koji se miče jedno- ili višestrukim skokom skakača, ali ostajući pritom pri smjeru kretanja. Tako lunjalo s a1 može ići na b3, c5, d7 ili c2, e3, g4

Problemi opisane I i II skupine predstavljaju danas aktualno područje kompozicije kod priklonika viliskog šaha. „Vilenjaci“ čine i korak dalje i kombiniraju po dvije, ili više vrsta vilinskih figura u  jednom problemu.

Preostaje nam da svrstamo sve druge vrste vilinskih produkata u treću skupinu koja ispada vrlo heterogena .
Pojedine su vrste ove:
Šahovske dosjetke: to su problemi gdje se mat u propisanom broju poteza postiže obilaženjem pravila igre, odnosno njihovom slobodnom interpretacijom. To su zadaće starijih godišta, koje spadaju u veselo društvo. U njima se rohira i kad iz pozicije ne proizlazi da kralj i top nisu još vukli , a pješak se po potrebi pretvara na osmom redu u kralja ili pače u crnu figuru....ž
2. VIŠEGUBI PROBLEMI: t.j. takovi, pod koje se može staviti dva ili više različitih zadataka.
Evidentirano
 Str: [1] 2
  Ispis  
 
Skoči na:  


Copyright © 2010-2017 Šah.hr. Sva prava pridržana.

eMail
Pokreće MySQL Pokreće PHP Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder
Valjani XHTML 1.0! Valjani CSS!